Gái thương chồng, nấu canh thiên lý

Dân gian thường có câu “Thương chồng nấu cháo le le/ Nấu canh hoa lý, nấu chè hạt sen”. Hoa thiên lý giàu dưỡng chất, có vị ngọt và hương thơm ăn rất ngon miệng. Có lẽ vì vậy mà cả nhà tôi cứ thường thích món canh thiên lý.

-> Hướng dẫn cách làm sữa chua nếp cẩm

Thiên lý có tên khoa học Telosma cordata, là loài thực vật dạng dây leo, được gieo trồng ở nhiều nơi thường được trồng thành giàn, tạo bóng mát. Đặc biệt hoa thiên lý chứa tinh dầu rất thơm. Ở Việt Nam cây hoa thiên lý có mặt ở khắp mọi nơi, còn gọi là dạ lý hương, dạ lài hương. Thiên lý có lá màu xanh lục, có lông tơ khi còn non, phiến lá hình trứng. Hoa mọc thành chùm, lúc nở có màu vàng xanh và thoang thoảng hương thơm về đêm.

-> Bí quyết để có cách làm bắp rang bơ ngon.

Thiên lý trồng làm rau rất nhanh được ăn, chỉ sau 2 tháng chăm sóc là dây ra hoa, mỗi ngày thu hoạch 1 lần. Tuy nhiên thiên lý cũng khá “kén đất” nên phải được trồng trên đất giàu hữu cơ, rất cần nước và ánh nắng. Để cho cây siêng ra hoa, hoa to và đẹp, sau mỗi đợt thu hoạch cần bón bổ sung thêm phân đạm.

-> Hướng dẫn cách làm bánh xèo

Ở quê tôi Miền Đông Nam Bộ hiện nay nhiều nông dân bắt đầu trồng loài hoa này vừa để có rau ăn thường xuyên, vừa có thu hái hoa bán ra thị trường, cho hiệu quả cũng rất khả quan. Thiên lý có thể cho leo trên hàng rào hoặc làm dàn trước hiên nhà cho mát. Thiên lý là loại cây được trồng và ra hoa nhiều nhất vào mùa hè, toả hương thơm dung dị và mộc mạc làm mát dịu cả không gian quanh nhà.

Thiên lý mỗi năm cho hoa 9 tháng, cao điểm từ tháng 3 - 9 âm lịch. Sau khi dây hết hoa, xả giàn, cắt dây, chừa gốc, sau đó tiếp tục vô phân, tưới nước chờ mùa sau cây ra tược mới.

Ngày xưa người ta trồng thiên lý chủ yếu để làm cảnh và làm thuốc, đặc biệt là giúp cho nam giới tăng cường sinh lực và dẻo dai. Nhưng kể từ khi các tay đầu bếp biết khai thác giá trị của loài bông thiên lý thì giá bán lẻ dao động từ 40.000 - 50.000 đ/kg, còn nếu như biết xử lý cho hoa ra nghịch mùa thì giá sẽ tăng gấp đôi.

Hoa thiên lý chứa rất nhiều vitamin E, kẽm và một số khoáng vi lượng khác, là chất thiết yếu cho hoạt động của cơ quan sinh dục của nam giới. Đặc biệt, sự có mặt của chất kẽm còn có thể đẩy chì ra khỏi tinh dịch, hỗ trợ tích cực trong cải thiện tình trạng vô sinh ở nam giới bị nhiễm chì.

Có lẽ vì thế mà từ xưa, ông bà ta đã có câu: “Thương chồng nấu cháo le le/ Nấu canh hoa lý, nấu chè hạt sen”; cho thấy kinh nghiệm dân gian dùng hoa thiên lý làm thuốc trợ dương cho nam giới là có cơ sở khoa học.